Garinoain-en egoeraren salaketa eta administrazio burokratikoaren kritika
Araba erdi inguruko 500 biztanle dituen herri bat gara. Beste udalerri ruralez asko bezala, urteetan dihardugu despopulazioaren aurka borrokatzeko hitzak entzuten, herrietan zerbitzuak mantentzeko beharra eta landako bizimoduaren kalitatea bermatzeko garrantzia azpimarratzen. Hala ere, ekintzak iristen direnean, egia oso desberdina da.
Gure udal igerilekua ez da irekiko udan. Ez da udalak edo bizilagunek interes falta izan delako, ezta irtenbideak bilatzen ez aritu delako ere. Aldiz, araudi foralera egokitzeko zenbait lan eskatzen zaizkigu, eta horiek egiteko kostu handia duten obrak behar dira, baliabide mugatuak dituen herri txikiarentzat.
Urteak igaro dira, eta itxaroten gaude inbertsioa finantzatzeko laguntzak iritsteko. Azkenean, aurten Inbertsio Plana-ko laguntza bat eman zaigu, baina iragarritako epea 2025eko abuztuan bukatzeko aurreikusita zegoela, 2026ko urtarrilaren 15era arte iritsi ez zen. Hala ere, udalak ahalegin handia egin du eta diru laguntzaren gainerako zatia emateko prest dago. Obrak irailan hastea aurreikusita dago, baina oraindik ere igerilekua ez da irekiko.
Horrek ondorio absurdorik eta haserretzeko modukoa ekartzen du: zenbait hilabete barru eraldatuko den instalazio bat itxita mantendu behar dugu, eta bizilagunei zerbitzu garrantzitsu bat ukatzen diegu. Horren arrazoi nagusia, istripu baten kasuan, ardura ekonomiko eta juridikoak igerilekua kudeatzen duten pertsonen gainetxatu beharko liratekeelako da.
Ildo honetan, aldaketa bat eskatzen dugu: lan proiektua onartuta, finantzazioa bermatuta eta hurrengo hilabeteetan obrak egiteko konpromisoa izan duten igerilekuak irekitzeko aukera ematea. Politika publikoen ondorio izan behar dute herri txikiek zerbitzuak galdu ez ditzaten, laguntzak iristeko denbora behar izaten den bitartean. Ahalik eta azkarren irtenbidea behar dugu, eta administrazioek egoera hau ulertu beharko lukete.
*** Eva Martínez, Asier Ormazabal, Leticia Valencia, Mikel Lizarraga, Iñaki Muñoz, María Esain eta Javier Santoyo.
*** Garinoain Udalaren Korporazio Municipal